Referenties

Inmiddels heeft Werken met paarden bedrijfstrainingen mogen verzorgen voor:

• Belastingdienst,
• Douane,
• regiokantoren van Rabobank en
• ABN AMRO,
• Politie Haaglanden,
• Hoffman Krul en Partners organisatieadviesbureau,
• gemeente Groningen,
• Stichting Vanboeijen,
• zorginstelling De Leite,
• bestuurders Stadsdeelraad Slotervaart
• Openbaar Ministerie,
• Provincie Groningen,
• Jeugdtherapeuticum Joure,
• BibilOosterschelde
• Politie Limburg-Noord
• to Move Managementpartners
• Bureau Krediet Registratie, Tiel 
• GGD Drenthe
• Elkien, Heerenveen
• Hentenaar makelaardij, Hoogeveen 
• Korps Landelijke Politiediensten, Zwolle
• Meestersadvies, Hedel
• Hanzehogeschool
• GGD Drenthe
• Lefier, Emmen en
• een tiental individuele coaches met hun cliënten. 
  
    Hieronder een greep uit reacties opgetekend tijdens diverse evaluaties:
  

  ---

• Uit de evaluatie blijkt dat er veel waardering is voor de manier waarop jij de mensen feedback geeft.
  De vertaalslag die je maakt van wat je iemand ziet doen en hoe dit over komt op het paard wordt als helder en duidelijk gezien. De manier waarop je vervolgens verder gaat met feedback geven als zeer waardevol. Dit doe je zonder oordeel en met veel sensitiviteit en je laat daarbij de persoon in zijn/haar waarde. 
   Een aantal medewerkers is al aan het polsen bij de directie voor een training. Ik hoop van harte dat er een vervolg komt. 
  
  KvdB, Elkien
  
   
• ‘Voor de politie is deze cursus ideaal. Politiemensen hebben veel te maken met publiek en niet iedereen is er zich van zijn eigen lichaamstaal bewust. Terwijl  80 tot 90% van onze communicatie non-verbaal is. Door de training worden de cursisten bewust hoe om te gaan met macht en controleverlies ‘. De cursus legt de nadruk op de persoon en hoe hij of zij in het team functioneert. ‘We leren te kijken naar onszelf. Wie ben je precies en hoe sta je in het team?  Wat zijn je sterke punten en kwaliteiten?  Een paard maakt namelijk geen onderscheid of je koffiejuffrouw bent of een directielid. Daar heeft het  geen boodschap aan.  Een paard spiegelt je eigen gedrag.’  Tijdens de workshop werden de knelpunten van de leiderschap belicht en kregen we praktische tips om ons
  
•  
• Ik raak niet uitgepraat over de ervaring met de paarden en de mogelijkheden. Ik ga zelf kijken hoe ik mijn cursusaanbod rond leidinggeven en moedige gesprekken voeren kan combineren met wat ik heb meemaakt.
  
  
•  
•  

• 
  Een heel goed concept, dat mij vandaag een paar unieke ervaringen heeft bezorgd. Nu komt de uitdaging om hetgeen ik ervaren heb over duidelijk leiding geven aan de paarden, te vertalen naar de praktijk.
  
  Prima, met een aantal punten waren we in ons team ook al bezig. Een hot-item voor ons is ‘grenzen bewaken’. Dat punt kwam ook met de paarden al direct naar voren. Deze training laat daar net weer een ander licht op schijnen én geeft je op een onverwachte manier een beter zicht op hoe je dat kunt verbeteren. Je wordt je er op een andere manier bewust van.
  Ik heb altijd paard gereden, maar om zo intens met een paard te werken en te communiceren vond ik geweldig en boeiend.
  
  
  Uit: Informatiebulletin Noorderlink
  'Werken met paarden' aan persoonlijke effectiviteit en leiderschap
  Paarden zijn prooidieren die leven in een hiërarchisch georganiseerde kudde. Zij zijn erg sensitief en meesters in het herkennen van leiderschap. Door met paarden ´leiderschapsspelletjes´ te spelen, geven ze aan of ze een persoon herkennen als leider.
  Dit idee vormt de gedachte achter de proeverij ´Werken met paarden aan persoonlijke effectiviteit en leiderschap´, die 20 mei jl. plaatsvond in Ruinen onder leiding van Corine Vogelaar en Marieke van Ginkel.
  
  De feedback van paarden in lichaamstaal laat zien hoe je moet handelen om effectief te zijn. Hierdoor kun je direct oefenen met verschillend gedrag. Hoe geef ik leiding? Hoeveel ruimte neem ik zelf in en geef ik anderen? Hoe bewaak ik mijn grenzen? En wanneer roep ik weerstand op? Dat waren thema’s die die middag aan bod kwamen.
  De middag bood P&O-medewerkers en managers de mogelijkheid te laten zien wat de effecten zijn van deze krachtige en directe trainingsvorm op het gebied van persoonlijke effectiviteit en leiderschap.
  Twee trainsters met passie voor paarden gaven met de nodige humor de deelnemers verrassende inzichten mee.
  
  Een unieke ervaring
  De deelnemers, in gemakkelijk zittende kleding en op stevige schoenen, werden gastvrij ontvangen op het trainingscentrum Centaur. Zij die dachten passief naar een demonstratie paard temmen te gaan kijken, hadden het mis. Na een korte theoretische inleiding over leiderschap en paarden werd gedemonstreerd hoe het is om een paard door middel van de juiste aanwijzingen te sturen. Vervolgens mochten de deelnemers zelf in de managebak hun leiderschapsstijl demonstreren. 'De impact die jezelf kunt hebben op een ander wordt direct gereflecteerd door het paard, een snellere manier van feedback is bijna niet mogelijk!' aldus een deelnemer.
  
  Een voorbeeld van een oefening was om het paard zonder aanraking drie stappen achterwaarts te laten zetten. Een oefening waarbij je een bepaald type leiderschapsgedrag moet aanspreken en daarbij uiting geeft aan het bewaken van je eigen grenzen.
  
  De middag werd afgesloten met een evaluatie, waarna de deelnemers een cd-rom meekregen. Hiermee kan men terug kijken over hoe en op welke manier deze trainingsvorm van toepassing kan zijn binnen de eigen organisatie. 
  
  
  
  Voor 'de liefhebbers' een uitgebreid verslag, opgetekent voor intern gebruik, maar met toestemming op deze site gezet.
  
  Het geheim van leidinggeven
  Beste Collega´s,
  Graag wil ik jullie vertellen wat ik, de sectordirecteuren en afdelingshoofden geleerd hebben van een dag leiding geven aan paarden. Het aardige was dat wij leiding moesten geven zonder te praten, puur door jezelf te zijn. Paarden zijn enorm gevoelig voor stemmingen en voelen haarfijn hoe iemand zich voelt.
  
  Het geheim van leidinggeven
  Bij de eerste oefening stonden de meesten van ons met hun handen in hun haar. Hoe krijg je het voor elkaar om een paard aan een touw op drie meter afstand van je te laten lopen en het van die afstand te laten doen wat jij wilt. Duwen en trekken werkt beslist niet, het paard is vele malen groter, sterker en sneller dan wij. Als het paard niet wil, krijgen wij het niet in gang.
  Het geheim van leiding geven aan paarden zit er in dat degene die leiding geeft, ook echt een leider is. Een paard ontvangt als kuddedier graag leiding, bij voorkeur van een sterke leider. Dus de collega´s die diep in hun hart een beetje bang waren voor het paard, kregen weinig of niets voor elkaar omdat het paard voelt dat zij bang waren en daardoor werd hun leiding door het paard betwist.
  
  Eigenzinnig paardengedrag
  Omdat werken met een paard voor bijna iedereen van ons iets heel nieuws was, wisten we ook niet altijd wat te doen. Ook dat werkte niet. Niet weten wat je wilt: een beetje naar links, een beetje naar rechts, opeens een rondje maken... Voor het paard allemaal signalen dat er geen sterke leider is, dus het leiderschap wordt door het paard betwist en dit uitte zich in eigenzinnig paardengedrag (naar het gras lopen, naar andere paarden kijken en niet doen wat er gevraagd wordt). 
  
  Intenties tonen
  ´Toon je intenties en geef druk´, riep een van de begeleidsters. Volgens haar kan je aan het paard zien hoe er leiding gegeven wordt. Intenties? Op het werk hebben wij bij Slotervaart een missie en een visie, maar hier? Hoe laat je zien waar je heen wilt? En druk geven, hoe doe je dat? Terwijl bij de een het paard niet vooruit te branden was, kon de ander het paard juist niet tot bedaren brengen.
  Met intenties wordt bedoeld dat je weet wat je wilt en dat je dit kunt overbrengen op het paard. Het paard lijkt die gedachten te kunnen lezen.
  Daarnaast draait het bij leiding geven aan een paard om richting en tempo, aldus de paardentrainster . De richting krijgt het paard aan de voorkant. In een kudde in de vrije natuur krijgt een paard als er gevaar dreigt de richting van de merrie die voorop gaat.Tempo krijgt het paard van achteren, van de hengst die zich achter tussen de kudde en het gevaar plaatst.
  
  Los laten of toch meer druk uitoefenen?
  ´s Middags werd ons duidelijk wat dit betekent. Wij stonden om beurten midden in een paardenbak van 15 bij 15 meter en op afstand moesten we leiding geven aan een paard. Ook nu hadden wij een touw, maar dat hielden we in onze handen, het paard liep los . Het touw moesten wij niet gebruiken als zweep, maar als verlengde arm.
  De oefening begon met contact maken. Even het hoofd of de hals strijken. Daarna ging je op een afstand van tenminste 4 meter van het paard staan ( want stel dat hij in de contramine gaat en je een trap krijgt) en was het de bedoeling dat je het paard in een door jouw gewenste richting in beweging kreeg. Het was bijzonder om te zien hoe dit werkte. De paarden reageerden op minimale bewegingen. Het was ook weer bijzonder om te zien, dat bij onzeker gedrag het paard daar onmiddellijk op reageerde door haar eigen gang te gaan. Nog sterker dan in de ochtend was het gedrag van het paard een weergave van de wijze waarop zij leiding kreeg.
  
  Doen alsof werkt niet.
  Onze zeer sturende leidinggevenden kregen te kampen met een paard dat zeer nukkig werd. Zij hebben geleerd los te laten. Onze sterk aanwezige leidinggevenden kregen te maken met een paard dat op hol sloeg, zij leerden door veel rustiger te zijn het paard stapvoets te krijgen. En ik zelf?
  Ik heb doorgaans een lange adem en ik heb geduld. Mijn paard liep mooi zijn rondje maar het tempo zwakte wel af. Door druk te zetten, behield het paard tempo. Ik heb geleerd dat het goed is om af en toe meer druk te zetten, dat werkt inspirerend, het zet mensen in beweging.
  Ik heb opnieuw bevestigd gekregen, dat je altijd bij jezelf moet blijven. Paarden voelen dat maar mensen ook! Het is de kunst dit soort eigenschappen in jezelf te ontdekken. Want doen als of, werkt niet.
  Deze ervaringen hebben indruk op mij gemaakt en ik weet dat dit ook voor de andere leidinggevenden geldt. Volgens mij gaan jullie het merken: beter leidinggeven, ook non-verbaal!
  Vriendelijke groet, 
  S. R., stadsdeelsecretaris